Bydlin, powiat olkuski, woj. małopolskie, PL
W Bydlinie, oprócz ruin zamku – niezamku, znajdziemy także kwaterę legionistów z czasów I wojny światowej na cmentarzu parafialnym. Opowiem o niej w osobnym wpisie, bo… sama jestem ciekawa, do czego dojdę przekopując Internety.
Bitwa pod Krzywopłotami
Bitwa pod Krzywopłotami, nazwana przez marszałka Józefa Piłsudskiego „legionowymi Termopilami”, rozegrała się w dniach 17 – 19 listopada 1914 r.
Wzięli w niej udział żołnierze 4. i 6. batalionu 1. Pułku Piechoty Legionów (przyszłej I Brygady Legionów Polskich uformowanej 19 grudnia 1914 r.) wspierani przez artylerię.
W oczekiwaniu na zbliżające się siły rosyjskie, Polacy okopali się na Wzgórzu Świętego Krzyża (czyli w okolicach ruin zamku) w Bydlinie, niedaleko Krzywopłotów, oraz pod Załężem.
Wojska rosyjskie zajęły pozycje w lasach Smolenia i Domaniewic.
Bitwa rozpoczęła się 17 listopada. Kunszt i doświadczenie dowódcy artylerii mjr. Wincentego Brzozy-Brzeziny uratowały legionistów, opuszczonych w boju przez Austriaków, bowiem umiejętnie rozmieszczone i kierowane przez niego baterie skutecznie wypłoszyły Rosjan z okopów.
Dopiero 19 listopada nadeszła silna odsiecz austriacka i ofensywa rosyjska na okolice Krakowa została powstrzymana.
W bitwie poległo 46 legionistów, m.in. por. Stanisław Paderewski, brat przyrodni Ignacego Paderewskiego, dowódca 3. kompanii 6. batalionu.
Zapraszam do zakupu książeczki “Weronika szuka skarbów” – opowiastki dla dzieci i rodziców, inspirowanej zabawą w geocaching.
Kwatera legionistów na cmentarzu w Bydlinie
Żołnierzy poległych w krwawej bitwie pod Krzywopłotami pochowano w zbiorowej mogile na cmentarzu w Bydlinie.
Kilka lat później – by pamięć o niej nie zgasła przez pokolenia – postawiono tu okazały siedmiometrowy krzyż z piaskowca wraz z tablicami, na których umieszczone zostały nazwiska poległych oraz wersy żołnierskiej modlitwy:
TY PANIE, KTÓRY Z WYSOKOŚCI PATRZYSZ
JAK GINĄ OJCZYZNY OBROŃCE
PROSIMY CIEBIE PRZEZ TĘ GARSTKĘ KOŚCI
ZAPAL PRZYNAJMNIEJ NA ŚMIERĆ NASZĄ SŁOŃCE
NIECHAJ DZIEŃ WYJDZIE Z JASNYCH NIEBIOS BRAMY
NIECHAJ NAS PANIE WIDZĄ, GDY KONAMY
Pomnik ufundowany został dzięki środkom zebranym ze sprzedaży m.in. pocztówek-cegiełek, biżuterii patriotycznej itp. Odsłonięcie monumentu odbyło się 19 listopada 1921 r., a w uroczystości uczestniczył sam marszałek Józef Piłsudski.
Geocaching
No cóż… Po raz kolejny geocaching zrobił dobrą robotę. Wątpię wszak, abym zainteresowała się niepozornym wiejskim cmentarzem, gdyby nie zaciągnęła mnie tam skrytka. To dzięki niej po raz kolejny dotknęłam historii, której ostatnio uczę się na nowo.
Pisałam już o tym chyba, ale wyprawy w rdzennie polskie rejony kraju są czymś szczególnym dla nas – mieszkańców Dolnego Śląska. U nas nie ma takich śladów przeszłości, co najwyżej te niemieckie. Owszem, ważne dla historii regionu i nie mniej fascynujące, ale nie nasze – polskie.
Z całą miłością do moich stron, przyznać muszę, że tu jest tak jakby prawdziwsza Polska. Kiedyś oburzyłam się na podobne słowa, wypowiedziane przez kogoś tam, teraz czuję tak właśnie.
Informacje praktyczne
Wyświetl większą mapę
- Koło cmentarza dostępny parking.
- Pamiętajcie, że zabawa w geocaching nie zwalnia nas z szacunku dla zmarłych. Cmentarz to cmentarz. Należy zachowywać się stosownie.
Źródła (stan na 3.03.2019 r.)
- Wikipedia: Bitwa pod Krzywopłotami,
- fotopolska.eu: Pomnik Legionistów,
- radiokrakow.pl: MIJA ROCZNICA BITWY POD KRZYWOPŁOTAMI. PIŁSUDSKI MÓWIŁ O NIEJ „LEGIONOWE TERMOPILE”,
- wolbrom.pl: Bitwa nie tylko pod Krzywopłotami – garść ciekawostek historycznych zebrana przez pasjonatów.
Jeśli podoba Ci się ten artykuł, zapraszam do polubienia fanpage’a strony na Facebooku. Będziesz na bieżąco z wszystkimi nowościami.